İran genelinde Aralık ayının son günlerinden bu yana devam eden toplumsal hareketlilikte can kaybı kritik bir eşiği aşarak 5 bin sınırını geçti. Amerika Birleşik Devletleri merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülke genelindeki gösterilere ilişkin hazırladığı son raporu kamuoyuyla paylaştı. Güncel verilere göre, protestoların başladığı ilk günden bu yana yaşamını yitirenlerin sayısının 5 bin 2'ye yükseldiği bildirildi. Şiddetli müdahalelerin sürdüğü ülkede, gözaltına alınanların sayısı ise 26 bin 752 olarak kayıtlara geçti.
Ülkedeki protesto dalgası, 28 Aralık 2025 tarihinde başkent Tahran'daki Büyük Çarşı esnafının ekonomik şartları protesto etmek amacıyla kepenk kapatmasıyla tetiklendi. İran Riyali'nin döviz karşısında tarihi bir değer kaybı yaşayarak Amerikan Doları karşısında 1.390.000 seviyelerine gerilemesi, yüksek enflasyon ve geçim sıkıntısı, halkın geniş kesimlerini sokaklara döktü. İlk aşamada ekonomik taleplerle başlayan eylemler, kısa sürede rejim karşıtı gösterilere dönüşerek 31 eyaletin tamamına ve toplam 187 şehre yayıldı.
Güvenlik güçlerinin gösterilere müdahalesi sertleşirken, Birleşmiş Milletler (BM) İran İnsan Hakları Özel Raportörü Mai Sato gibi uluslararası yetkililer, gerçek can kaybının HRANA tarafından doğrulanmış rakamların çok daha üzerinde olabileceğine dikkat çekiyor. Bazı uluslararası haber kaynakları ve saha doktorlarından gelen raporlar, sivil can kaybının 20 bin ila 30 bin bandına ulaşmış olabileceği yönündeki iddiaları gündemde tutuyor. Öte yandan, İran Ulusal Güvenlik Konseyi yaptığı ilk resmi açıklamada, aralarında güvenlik görevlilerinin de bulunduğu 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
Tahran yönetimi, yaşanan olayların arkasında ABD ve İsrail gibi "dış güçlerin" olduğunu ve bu odakların "silahlı isyancıları" provoke ettiğini savunuyor. İnternet erişiminin büyük ölçüde kısıtlandığı ve 140 saati aşan kesintilerin yaşandığı ülkede, bilgi akışının engellenmesi nedeniyle sahadaki durumun bağımsız kaynaklarca teyit edilmesi güçleşiyor. İnsani yardım kuruluşları, İran'daki baskıların "benzeri görülmemiş bir katliama" dönüştüğü konusunda uyarılarını sürdürüyor.
