Avrupa Birliği (AB), Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen ticaret anlaşması müzakerelerinde ve onay sürecinde radikal bir adım atarak tüm görüşmeleri süresiz olarak dondurduğunu açıkladı. Avrupa Parlamentosu (AP) tarafından 21 Ocak 2026 tarihinde alınan bu karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland’ın satın alınması konusundaki ısrarcı talepleri ve bu talebe karşı çıkan Avrupa ülkelerine yönelik ek gümrük tarifesi tehditlerinin ardından geldi. AP Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, yaptığı açıklamada, "ABD tarafı iş birliği yerine tehdit ve baskı yolunu seçtiği sürece bu anlaşmanın ilerlemesi mümkün değildir" ifadelerini kullanarak sürecin durdurulduğunu teyit etti.
Krizin temelinde, ABD Başkanı Trump’ın Grönland’ı satın alma arzusu ve bu duruma itiraz eden 8 Avrupa ülkesine (Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya) yönelik ağır yaptırım kararları yatıyor. Trump yönetimi, bu ülkelerden ithal edilecek ürünlere 1 Şubat 2026’dan itibaren %10, Haziran ayından itibaren ise %25 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu. Bu gelişme üzerine AP'deki en büyük siyasi grup olan Avrupa Halk Partisi (EPP) Başkanı Manfred Weber, Avrupa'nın egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün pazarlık konusu edilemeyeceğini belirterek, ticaret anlaşmasının bu aşamada onaylanmasının imkansız olduğunu vurguladı.
Dondurulan bu süreç, geçtiğimiz yıl İskoçya’nın Turnberry kentinde sağlanan ve ABD ürünlerine yönelik gümrük vergilerini büyük ölçüde sıfırlamayı amaçlayan geniş kapsamlı ticaret anlaşmasını doğrudan etkiliyor. AB kanadı, bu anlaşmanın askıya alınmasıyla birlikte, yaklaşık 93 milyar avroluk ABD malını hedef alan karşı misilleme tarifelerini devreye sokmaya hazırlanıyor. Eğer Washington geri adım atmazsa, 7 Şubat 2026 tarihinden itibaren Amerikan menşeli otomotiv, gıda ve teknoloji ürünlerine yönelik ağır vergilerin yürürlüğe girmesi bekleniyor. Brüksel, "Anti-Coercion Instrument" (Zorlamaya Karşı Araç) mekanizmasını aktif hale getirerek ekonomik bir ticaret savaşına hazır olduğunun sinyallerini veriyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, müttefikler arasında tehdit dilinin kabul edilemeyeceğini ifade ederken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Avrupa'nın ekonomik şantajlara boyun eğmeyeceğini dile getirdi. Transatlantik ilişkilerde son yılların en derin kopuşlarından biri olarak nitelendirilen bu süreç, dünya piyasalarında da büyük bir belirsizlik yarattı. Analistler, bu kararın sadece ticari değil, aynı zamanda NATO içindeki güvenlik iş birliklerini de sarsabilecek çapta bir jeopolitik kriz olduğunu belirtiyor.